Eğitim-Sağlık

Mustafa Kemal’in İttihattan, Cumhuriyete Giden Yolculuğu

By  | 

Mustafa Kemal’in İttihattan, Cumhuriyete Giden Yolculuğu

 

Mustafa Kemal Atatürk “Bedenimin babası Ali Rıza Efendi, hislerimin babası Namık Kemal, fikirlerimin babası ise Ziya Gökalp’tir” der.

 

Millî Mücadele Hareketi’nin köklerinin doğru anlaşılması ve gerçeği ile yazılması açısından Mustafa Kemal’in, İttihat ve Terakki içindeki yerini, etkinliğini, uzun bir tarihi kısa bir makaleyle anlatmaya çalışacağım.

Yıl 1876. Abdülhamit Padişahtır. Birinci meşrutiyet ilân edilir. Anayasa yürürlüğe konur, arkasından Ruslarla 1877-1878 savaşı başlar. Ağır yenilgi. Ayastofanos anlaşması… Telâfisi mümkün olamayacak kopmalar…

Gerçek şu ki; koca bir imparatorluk isyanlarla çatırdıyordu. Sarsıla sarsıla parçalanıyor. Kopa kopa küçülüyor. Zayıflayarak da güçsüzleşiyordu

Başta Rusya ve İngiltere olmak üzere imparatorluk coğrafyasındaki, zengin petrol ve yeraltı kaynakları ve milliyetçilik akımları imparatorluğun parçalanması ve çökertilmesi için yeterli sebepti.

Birinci  Dünya savaşının kod adı, Birinci Dünya paylaşım savaşıdır

Halkta bezginlik… Tedirginlik… Aydında çaba. Gizli gizli kulisler… Çare ve tedbir arayışları… İçten ve Dıştan etkileme çabaları. Gençlerde uyanış. Ve nihayet 1889 yılı.

Avrupa’da gelişmeye başlayan hürriyet cereyanları ve milliyetçilik hareketleri ile parçalanma arifesindeki Osmanlı imparatorluğunu kurtarma çabalarının temelini oluşturmaktadır

Her çareyi meşrutiyetin ilânında arayan ve imparatorluğun zorladığı yıllar,

Özellikle İttihat ve Terakki Cemiyeti’ni oluşturan düşünceler. Bu oluşa Mustafa Kemal’i kimler tavsiye etmişti, ne zaman katılmıştı? Mustafa Kemal’i  girişimleri, fikirleri, görüşleri neydi?

Meşrutiyetin ilânı ile açılan Meclis Sultan II. Abdülhamid tarafından 1878 Şubatında kapatılmıştı, Istibdad’a kapılar aralanmıştı.. Yeniden meşrutiyet’e dönme çabaları başlamıştı, gizli teşekküller devri açılmıştı, 21 Mayıs 1889 da istibdad’ı yıkmak ve meşrutiyeti ilân etmek amacı ile Askeri Tıbbiye Mektebi (Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye-i Şahane) talebeleri Ohrili İbrahim Temo, Abdullah Cevdet, Hüseyinzade Ali Turan, İshak Sükuti 4 askeri tıbbiyeli “İttihad-ı Osmani Cemiyeti”ni kurmuşlardır (01). Cemiyete üye kaydı yemin’le, Faaliyeti gizli idi.

 

Devamı dergide…